Dupondius Index De nominis origine | De corona radiata | Fontes | Notae | Nexus interniTabula navigationis

Nummi Romae antiquae


-i, m.nummusRomanusorichalcoassessestertiummetalloCiceronisaslege XII tabularumDivi Augusti PatrisTiberioCaligulaClaudiodenariisassibusImperator Nero64tetradrachmisVespasianoimperatoribusHadriano






Dupondius Didii Iuliani : Caput radiatum imperatoris / Fortuna cornucopiam et gubernaculum supra globum tenens.


Dupondius (-i, m.) erat nummus Romanus ex orichalco, qui duos asses valebat. Dimidiatum sestertium pendebat et valebat. Ab asse dinoscebatur metallo (as ex cupro fiebat), pondere (paulo gravior erat) et quod caput imperatoris coronam radiatam gestabat, non lauream. At uxores imperatorum numquam radiatae nec laureatae erant, quamquam in dupondiis earum effigies inveniri possunt.




Index





  • 1 De nominis origine


  • 2 De corona radiata


  • 3 Fontes


  • 4 Notae


  • 5 Nexus interni




De nominis origine |


Dupondius (nummus) dictus est quasi nummus qui duo pondo valet. Pondo enim ex antiquo vocabulo pondus,i,m ductus, ablativo semper casu prope mensuram ponderis in usu erat. Ex : argenti duodecim librae pondo. Ex usu frequenti vocabulum libra vulgo praetermitti coepit, ut in hoc exemplo Ciceronis : "auri quinque pondo abstulit"[1]. Romani primo pecunia aenea usi sunt et as libram aeris initio pependit. Ita locutio aeris duo pondo sive duas libras aeris sive duos asses designabat[2]. Item multae quae in lege XII tabularum in assibus numerantur ante tertium saec. a.C.n. potius in libris aeris quam in veris assibus constitisse verisimile est.



De corona radiata |




Dupondius Lucillae Augustae : nihil hunc nummum ab asse discernit nisi pondus (13,78g) quod gravius quam in asse videtur. Mulieres numquam radiatae sunt.


Primum caput "radiatum" in nummis Romanis fuit Divi Augusti Patris, id est Augusti iam mortui atque inter deos relati. Regnante Tiberio vel Caligula vel Claudio, hoc caput tam in denariis nonnullis quam in assibus aut dupondiis in memoriam conditoris novi principatus invenitur. Imperator Nero primus omnium vivus adhuc caput suum radiatum in nummis post 64 exprimi iussit, non tantum in assibus et dupondiis sed etiam in tetradrachmis quibusdam orientalibus.
Consuetudo vero dupondii capite radiato secernendi ab asse capite laureato insigni, a Vespasiano primo instituta, a posterioribus imperatoribus vulgo usurpata est, excepto Hadriano qui persaepe capite nudo vel laureato in nummis expressus est, perraro autem radiato.


Nota bene feminas (uxores vel filias vel etiam matres imperatorum saepe in nummis expressas) numquam coronam radiatam gerere, non magis quam heredes imperio consociatos : Augusto ipsi enim tantum hic honos concedebatur.



Fontes |



  • Gaius Institutiones I,122 : « ... unde etiam dupondius dictus est quasi duo pondo quod nomen adhuc in usu retinetur."


  • Varro Ling. Lat. V,36 : “... dupondius ab duobus ponderibus, quod unum pondus assipondium dicebatur ; id ideo quod as erat libra pondo."


Notae |



  1. Pro Cluentio 179


  2. Simili modo vocabulum anglicum "pound" et pondus et monetam designat. Quod et ipsum e latino vocabulo pondus ductum est.


Nexus interni


  • Antoninianus

  • As

  • Aureus

  • Denarius

  • Quadrans

  • Quadrigatus

  • Quinarius

  • Semis

  • Sestertius


Popular posts from this blog

Saint-André (Pyrenaeus Orientalis) Nexus interni Nexus externi | Tabula navigationisOpenStreetMapGeoNames66168De hoc commune apud cassini.ehess.frHuius communis pagina interretialisAmplifica

Was Objective-C really a hindrance to Apple software development? Announcing the arrival of Valued Associate #679: Cesar Manara Planned maintenance scheduled April 23, 2019 at 23:30 UTC (7:30pm US/Eastern)Was there any commercially available graphical interfaces before the apple Lisa?What was the first language with regexes?Unknown Apple to VGA adapterWhat was this Apple external CRT monitor that looked like an iMac G3?A good method for formatting a modern device in HFS (Not HFS+)What Apple computers are shown in this MacBook Pro Reveal video?Help identify old Apple game from 80s (Apple II, Apple IIGS)First language designed to be embedded?What exactly did Sony contribute to the original Apple PowerBook?How was it back then in 1984, when the Apple II had color, and the new Macintosh didn't?

Get element from json array javascriptHow do JavaScript closures work?What is the most efficient way to deep clone an object in JavaScript?How do I check if an element is hidden in jQuery?How do I remove a property from a JavaScript object?Can comments be used in JSON?How can I convert a string to boolean in JavaScript?What is the correct JSON content type?How to check whether a string contains a substring in JavaScript?How do I remove a particular element from an array in JavaScript?For-each over an array in JavaScript?